Teorie psychodynamiczne

Związane są ściśle z nazwiskiem S. Freuda, twórcy psychoanalizy, zwanej również psychologią głębi. Przyjmuje ona, że zachowanie człowieka jest ukierunkowane przez wewnętrzne siły, pozostające ze sobą w stałym konflikcie. Aparat psychiczny człowieka składa się z trzech sfer: Id, Ego i Super-Ego.
Sfera pierwsza Id zawiera wrodzone, nieuświadomione popędy oraz wyparte ze świadomości konflikty wewnętrzne i rządzi się zasadą przyjemności (dążenie do zaspokojenia popędów). W sferze Ego mieszczą się wyuczone w toku indywidualnego rozwoju, świadome formy zachowania. Natomiast Super-Ego to przyswojone, uwewnętrznione normy, wymagania i wzorce kulturowe. W obronie przed dominacją Id oraz Super-Ego – Ego uruchamia mechanizmy obronne.
Należą do nich:

  • represja – wypieranie ze świadomości treści przykrych, zagrażających
  • stłumienie – niedopuszczanie do świadomości nieaprobowanych uczuć i dążeń w obawie przed negatywną reakcją otoczenia
  • sublimacja – zastępcze zaspokajanie potrzeb nieakceptowanych społecznie w formie zyskującej uznanie
  • introjekcja – przyjmowanie za własne cudzych cech, sposobów zachowania
  • projekcja – przypisywanie innym własnych, nieakceptowanych cech i dążeń
  • fikcja – uporczywe powtarzanie pewnych form zachowania bez względu na sytuację
  • regresja – zaspokajanie popędów przez nabyte wcześniej sposoby zachowania
  • racjonalizacja – dobieranie rozsądnej, możliwej do zaakceptowania interpretacji do zachowań mających inne, z uznanymi normami przyczyny

Comments are closed.